Rozporządzenie UE w sprawie wylesiania a import opakowań papierowych
Czy EUDR obejmuje papier nacinany i inne opakowania papierowe? Zakres, data 30 grudnia 2026, wyłączenie dla włókna z recyklingu i to, o co musi pytać importer.
Większość ludzi uważa rozporządzenie UE w sprawie wylesiania za przepis dotyczący kawy, kakao i oleju palmowego.
Obejmuje ono także drewno. A papier powstaje z drewna.
Papier nacinany sprzedawany podmiotowi z UE jako samodzielny produkt, na przykład zwoje do stołu pakowego w e-commerce, podlega EUDR. Papier z rozdziału 48 znajduje się w załączniku I. Ten sam papier używany wyłącznie do ochrony innych towarów, z którymi jest transportowany, jest poza zakresem, podobnie jak papier w całości wytworzony z makulatury. W przypadku papieru przepisy obowiązują od 30 grudnia 2026 roku zarówno dla dużych, jak i małych podmiotów, a importer z UE składa oświadczenie o należytej staranności, korzystając z informacji, które musi uzyskać od dostawcy.
To jedno z najbardziej zmienianych praw, jakie śledziłem. Od 2023 roku było nowelizowane trzykrotnie, a ostatnia zmiana pojawiła się we wrześniu 2026 roku.
Dlatego proszę traktować to jako moją interpretację jako dostawcy, sporządzoną w październiku 2026 roku. Nie jest to porada prawna, a importer z UE powinien potwierdzić szczegóły ze swoim doradcą.
Które teksty obowiązują obecnie?
Podstawą jest rozporządzenie (UE) 2023/1115 (Parlament Europejski i Rada, Dziennik Urzędowy L 150, 9 czerwca 2023). Trzy akty je zmieniły:
- Rozporządzenie (UE) 2024/3234 (Dziennik Urzędowy, 23 grudnia 2024) odroczyło jego stosowanie o 12 miesięcy.
- Rozporządzenie (UE) 2025/2650 (Dziennik Urzędowy, 23 grudnia 2025) odroczyło je o kolejne 12 miesięcy i uprościło obowiązki podmiotów działających dalej w łańcuchu.
- Rozporządzenie delegowane Komisji (UE) 2026/2102 (Dziennik Urzędowy, 17 września 2026) przepisało listę produktów w załączniku I, w tym pozycję dotyczącą papieru i brzmienie dotyczące opakowań.
Komisja prowadzi stronę podsumowującą rozporządzenie w sprawie produktów wolnych od wylesiania (Komisja Europejska, DG Environment, sprawdzono 5 października 2026), a także obszerne często zadawane pytania, obecnie wersja 5 z kwietnia 2026.
Kiedy przepisy zaczynają obowiązywać w przypadku papieru?
30 grudnia 2026 roku, dla wszystkich sprzedających papier.
Artykuł 38 ust. 2, w brzmieniu po nowelizacji z 2025 roku, stosuje główne obowiązki od 30 grudnia 2026 roku. Artykuł 38 ust. 3 daje mikro- i małym podmiotom czas do 30 czerwca 2027 roku, ale wyłącza produkty objęte dotychczasowym rozporządzeniem UE w sprawie drewna. Papier z rozdziałów 47 i 48 był objęty tym rozporządzeniem. Strona Komisji mówi to wprost: mikro- i mali podmioty już objęte rozporządzeniem w sprawie drewna zaczynają stosować przepisy 30 grudnia 2026 roku.
Mały dystrybutor papieru nacinanego z UE nie otrzymuje więc dodatkowych sześciu miesięcy.
Radziłbym planować tak, jakby termin był w tym grudniu. Bo właśnie jest.
Czy papier nacinany podlega przepisom?
Zależy to od tego, w jaki sposób trafia na rynek UE. Nowa pozycja w załączniku I obejmuje „wyroby z masy papierniczej, papieru lub tektury" z rozdziału 48, z kilkoma wyłączeniami.
| Sytuacja | Objęte zakresem? | Dlaczego |
|---|---|---|
| Zwoje papieru nacinanego importowane do UE w celu dalszej sprzedaży lub użycia do pakowania | Tak | Papier sprzedawany jako samodzielny produkt |
| Arkusze lub koperty z papieru nacinanego importowane jako produkty | Tak | Ten sam powód |
| Towary eksportowane do UE już owinięte papierem nacinanym, na przykład wazony z Indii | Nie, w odniesieniu do owijki | Materiał opakowaniowy użyty wyłącznie do podparcia, ochrony lub przenoszenia innego produktu jest wyłączony |
| Papier w całości wytworzony z makulatury | Nie | Załącznik I wyłącza produkty odzyskane (odpady i złom) |
| Papier zawierający jakiekolwiek włókno pierwotne | Tak, w zakresie udziału włókna pierwotnego | Włókno to musi zostać przypisane do działki, na której pozyskano drewno |
| Używane lub wtórnie wykorzystywane wyroby papierowe | Nie | Wyłączone w nowej pozycji załącznika I |
Motyw 16 aktu delegowanego z 2026 roku wyjaśnia zasadę dotyczącą opakowań. Materiały opakowaniowe wprowadzane na rynek jako samodzielne produkty są objęte zakresem. Wypadają z niego, gdy służą do podparcia, ochrony lub przenoszenia innego produktu. Pytanie 2.5 w dokumentach FAQ podaje przydatny test: liczy się to, czy urząd celny sklasyfikuje opakowanie razem z towarem, a nie to, czy oba pojawiają się na jednej fakturze.
Dlatego ten sam zwój może być objęty zakresem dla jednego kupującego, a poza nim dla innego.
A co z włóknem z recyklingu?
Papier w całości wytworzony z materiału, który zakończył swój cykl życia i w przeciwnym razie byłby odpadem, pozostaje poza EUDR. To zdanie znajduje się we wstępie do załącznika I.
Pytanie 2.8 w FAQ wyjaśnia pułapkę. Większość papieru z recyklingu zawiera niewielki udział miazgi pierwotnej lub złomu poprodukcyjnego, który wzmacnia włókno. Jeśli produkt zawiera materiał nieprzetworzony, ten materiał jest objęty zakresem i musi zostać wysledzony do działki pochodzenia przez geolokalizację.
Chcę tu być ostrożny.
To dotyczy naszego własnego papieru i mamy w tej sprawie interes. Nasze zwykłe oświadczenie FSC dla papieru nacinanego to FSC Recycled, co zgodnie z zasadami FSC oznacza, że włókno pochodzi wyłącznie ze źródeł odzyskanych. FSC zalicza do odzyskanych zarówno materiał poprodukcyjny, jak i pokonsumencki. EUDR stosuje inny test i nie znalazłem oficjalnej odpowiedzi na to, jak dokładnie traktowany jest każdy rodzaj złomu poprodukcyjnego w świetle nowego brzmienia z 2026 roku.
Dlatego proszę nie zakładać, że oświadczenie FSC Recycled rozstrzyga kwestię EUDR. Proszę zapytać dostawcę, jaki udział włókna stanowi odpad papierowy pokonsumencki, jaki poprodukcyjny i czy występuje w nim miazga pierwotna. Nasz przewodnik po oznaczeniach FSC wyjaśnia stronę FSC.
Kto za co odpowiada?
Obowiązek spoczywa na podmiocie z UE.
Dostawca spoza UE dostarcza informacje. Tu wkraczamy my.
Pytanie 1.30 w FAQ mówi wprost, że rozporządzenie nie nakłada obowiązków prawnych na państwa spoza UE. Podmiotem jest osoba, która jako pierwsza wprowadza produkt na rynek UE, czyli w przypadku importu zwykle importer dopuszczający towar do swobodnego obrotu. Przed tym krokiem podmiot musi złożyć oświadczenie o należytej staranności w unijnym systemie informacyjnym (artykuł 4).
Nowelizacja z 2025 roku zniosła obowiązek składania własnych oświadczeń przez podmioty działające dalej w łańcuchu i handlowców. Więksi nadal muszą się zarejestrować w systemie informacyjnym, a pierwszy podmiot po podmiocie głównym zachowuje numery referencyjne oświadczeń. Ciężar spoczywa więc głównie na pierwszym przedsiębiorstwie unijnym w łańcuchu.
Artykuł 9 określa, co podmiot musi zgromadzić. W przypadku papieru importer z UE zwykle poprosi dostawcę o:
- Opis produktu, wraz z nazwami zwyczajowymi i naukowymi gatunków drewna w każdym włóknie pierwotnym.
- Ilość w kilogramach netto.
- Kraj produkcji, czyli miejsce pozyskania drewna.
- Geolokalizację każdej działki, na której pozyskano drewno, wraz z datą lub zakresem czasowym pozyskania.
- Nazwę i adres dostawcy.
- Dowody, że drewno nie pochodzi z wylesienia po dacie graniczej 31 grudnia 2020 roku i zostało wyprodukowane zgodnie z prawem w kraju pozyskania.
- Udział włókna z recyklingu i pierwotnego, aby część z recyklingu mogła zostać wyłączona.
Pytanie 1.27 w FAQ wyjaśnia, że jeśli podmiot nie może uzyskać tych informacji, nie może wprowadzić produktu na rynek. To praktyczne ryzyko dla kupującego: kontener, który jest legalny na papierze, lecz nie może zostać sprzedany.
Czy klasyfikacja Indii jako kraju niskiego ryzyka pomaga?
Pomaga. Ale mniej, niż wielu się wydaje.
Rozporządzenie wykonawcze Komisji (UE) 2025/1093 (Dziennik Urzędowy, 23 maja 2025) wymienia Indie wśród krajów niskiego ryzyka. Zgodnie z artykułem 13 podmiot kupujący z krajów niskiego ryzyka może stosować uproszczoną należytą staranność. Nie musi przeprowadzać etapów oceny ryzyka i jego ograniczania.
Dwie rzeczy pozostają jednak bez zmian. Informacje z artykułu 9, w tym geolokalizacja, są nadal wymagane. A klasyfikacja jako kraj niskiego ryzyka odnosi się do kraju, w którym pozyskano drewno, a nie do kraju, w którym wyprodukowano papier. Papier kraft wyprodukowany w Indiach z importowanej miazgi pierwotnej otrzymuje klasyfikację kraju, z którego pochodzi drewno na miazgę.
Lista kontrolna dla importerów opakowań papierowych z UE
- Ustal, które z Państwa produktów są objęte zakresem, korzystając z powyższej tabeli. Zwoje i arkusze kupowane jako produkty zwykle są objęte.
- Poproś każdego dostawcę papieru o pisemne podanie składu włókna: udziałów pokonsumenckich, poprodukcyjnych i pierwotnych.
- Dla każdego udziału pierwotnego poproś o gatunki, kraj pozyskania, geolokalizację i daty pozyskania.
- Potwierdź, kto w Państwa firmie złoży oświadczenie o należytej staranności, i dokonaj rejestracji w systemie informacyjnym.
- Przechowuj numer referencyjny każdego oświadczenia wraz z dokumentacją przesyłki.
- Powtarzaj prośbę za każdym razem, gdy dostawca zmieni źródło papieru.
Zgodnie z artykułem 25 maksymalna kara ustalana przez państwa członkowskie musi wynosić co najmniej 4% rocznego obrotu podmiotu w całej UE. To nie jest sprawa do pozostawienia na 29 grudnia.
Gdzie stoimy
Nie mamy gotowych odpowiedzi na każde pytanie każdego kupującego i nie będę udawał, że je mamy. Przepisy zmieniły się ponownie we wrześniu 2026 roku, a pytania dotyczące włókna poprodukcyjnego są nadal wypracowywane w całej branży papierniczej.
Mogę natomiast obiecać, że otrzymają Państwo od nas pisemną odpowiedź na temat składu włókna papieru nacinanego, który wyceniamy. Powiemy też wprost, co możemy, a czego nie możemy dostarczyć na potrzeby Państwa oświadczenia o należytej staranności. Jeśli potrzebują Państwo również pomocy w zakresie unijnego prawa opakowaniowego, zapoznajcie się z naszym przewodnikiem PPWR a papier nacinany, a w sprawach celnych i dokumentów z przewodnikiem import papieru nacinanego do UE.
Proszę przesłać kwestionariusz EUDR wraz z zapytaniem przez stronę kontaktową.
Wolimy odpowiedzieć na nie przed zamówieniem, niż po tym, jak kontener dotrze do portu.
Pytania zadawane przez kupujących
Czy indyjski eksporter musi zarejestrować się w systemie informacyjnym EUDR?
Nie. Komisja w swoich często zadawanych pytaniach wskazuje, że rozporządzenie nie nakłada obowiązków prawnych na państwa spoza UE. Oświadczenie o należytej staranności składa importer z UE. W praktyce jednak importer nie może tego zrobić bez informacji od Państwa, więc obowiązek w rzeczywistości trafia do dostawcy.
Czy certyfikat FSC wystarcza do spełnienia EUDR?
Nie uważam, że wystarcza. FSC pomaga w uzyskaniu informacji o pochodzeniu włókna, ale obowiązek wynikający z EUDR spoczywa na podmiocie z UE, a rozporządzenie wymaga konkretnych danych, takich jak geolokalizacja działek, na których pozyskano drewno.
Indie są krajem niskiego ryzyka. Czy to oznacza brak należytej staranności?
Nie. Niskie ryzyko pozwala na uproszczoną należytą staranność, która pomija etapy oceny i ograniczania ryzyka. Zbieranie informacji, w tym geolokalizacji, nadal obowiązuje. Ponadto liczy się kraj, w którym pozyskano drewno, a nie kraj, w którym wyprodukowano papier.
